Prace na wprowadzeniem systemu katastralnego w Polsce, którego jednym z elementów będzie powszechna taksacja nieruchomości trwają już ponad 10 lat.
Żadnemu z rządów nie udało się dotychczas zakończyć tego projektu, który nowelizowano już wiele razy. Co rusz przedstawiano nowe rozwiązania i stawki podatku. A jest to niewątpliwie rewolucyjna zmiana w systemie opodatkowania nieruchomości, czyli zamiast podatku od jej powierzchni będziemy odprowadzać podatek od wartości.
Podatki nigdy nie były i nie będą w pełni sprawiedliwe, niezależnie od formy i ich zakresu fiskalnego. Podatek katastralny z mojego punktu widzenia ma wiele zalet, ale i również wad co sprawie, że budzi od lat takie kontrowersje.
Ewidentnym plusem wprowadzenia systemu katastralnego jest;
- Przejrzystość podatkowa w obszarze rynku nieruchomości
Opodatkowanie oparte na realnej wartości nieruchomości zwiększa jasność i czytelność systemu podatkowego. - Uporządkowanie rejestru gruntów
Aktualizacja i ujednolicenie danych o nieruchomościach poprawiają jakość ewidencji i ograniczają nieprawidłowości. - Uporządkowanie ksiąg wieczystych
Spójne i kompletne księgi wieczyste zwiększają bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami. - Większa transparentność w kredytowaniu
Banki dysponują bardziej obiektywnymi danymi o wartości nieruchomości, co ogranicza manipulacje zabezpieczeniami. - Większa przejrzystość inwestowania w nieruchomości
Inwestorzy i nabywcy lepiej orientują się w realnych wartościach rynkowych. - Ograniczenie zaniżania i zawyżania cen transakcyjnych
Znana wartość katastralna zmniejsza skalę patologii cenowych. - Zachęta do racjonalnego inwestowania
Stabilna wycena sprzyja długoterminowym i świadomym decyzjom inwestycyjnym. - Ograniczenie spekulacji nieruchomościami
Wyższe koszty utrzymywania niewykorzystywanych nieruchomości zmniejszają opłacalność „zamrażania” lokali. - Efektywniejsze wykorzystanie przestrzeni
Właściciele są bardziej skłonni do sprzedaży lub zagospodarowania nieruchomości niewykorzystywanych. - Stabilne dochody samorządów
Podatek katastralny zapewnia przewidywalne wpływy do budżetów gmin, ułatwiając planowanie inwestycji lokalnych. - Ogólne uporządkowanie rynku nieruchomości
System sprzyja większemu ładowi, transparentności i stabilności całego rynku nieruchomości.
Są też wady i ryzyka podatku katastralnego;
- Brak pełnej sprawiedliwości podatkowej
Jak każdy podatek, również katastralny nie będzie w pełni sprawiedliwy dla wszystkich grup społecznych. - Niekorzystne skutki finansowe dla części właścicieli
Dla niektórych osób podatek może oznaczać wyraźny wzrost obciążeń. - Ryzyko nadmiernego obciążenia osób o niskich dochodach
Szczególnie dotyczy to osób starszych posiadających wartościowe nieruchomości, ale niskie bieżące dochody. - Wysoki koszt i złożoność wdrożenia systemu
Stworzenie rzetelnego katastru wymaga dużych nakładów finansowych, czasu i sprawnej administracji. - Ryzyko błędnej lub uproszczonej wyceny nieruchomości
Masowe wyceny mogą nie oddawać indywidualnych cech nieruchomości, co prowadzi do sporów. - Opór społeczny i polityczny
Podatek katastralny jest tematem wrażliwym społecznie i może budzić silne emocje, utrudniając jego wdrożenie.
Oczywiście należy się liczyć z tym, że podatek od wartości nieruchomości będzie dla wielu właścicieli oznaczał znaczne podwyższenie dotychczasowych opłat związanych z odprowadzaniem podatku. Pamiętać należy ,że podatek katastralny będzie miał charakter opłaty lokalnej i będzie stanowił w przyszłości jedną z najważniejszych pozycji w budżetach gmin. I to od sprawinie działającej administracji samorządowej w głównej mierze zależeć będzie funkcjonowanie katastru w Polsce. Rozsądnie prowadzona polityka podatkowa w tym zakresie będzie istotnym elementem przetargowym w pozyskiwaniu inwestorów strategicznych dla regionów, likwidowaniu recesji, tworzeniu nowych miejsc pracy.
Inwestujmy racjonalnie w nieruchomości pamiętając, że ich wartość z biegiem lat będzie rosła tak jak i kataster.
Tomasz Błeszyński doradca rynku nieruchomości
2007-08-07
