Rząd przygotowuje regulacje, które zmienią zasady w budownictwie społecznym.
O tym, że Polska ma duży problem z dostępem do mieszkań zwłaszcza tych niskoczynszowych wiadomo nie od dziś. Poprawę sytuacji ma zmienić rządowa regulacja, która ma między innymi wprowadzić zakaz wykupu lokali ze społecznego zasobu mieszkaniowego.
O zmianach, do których ma dojść już informowaliśmy na FXMAG. Teraz projekt nowelizacji ustawy pojawił się w Rządowym Centrum Legislacji. Ta zakłada zmiany w ustawie o społecznych zasobach mieszkaniowych, która ma skupić wszystkie przepisy dotyczące budownictwa społecznego, które obecnie rozproszone są w różnych ustawach.
Mieszkania od gminy już nie odkupisz
Przygotowane przez rząd przepisy mają wyodrębnić dwa rodzaje mieszkań, na te skupione w społecznym zasobie czynszowym oraz społecznym zasobie lokatorskim. W każdym z nich będą obowiązywać inne progi dochodowe, które będą uprawniały do starania się o najem takiego lokalu. Zmianie mają ulec także zasady przyznawania lokali, a sam dostęp do mieszkań ma być większy. Wszystko dzięki nowemu modelowi finansowania tego typu inwestycji. Pieniądze mają trafiać bezpośrednio do inwestorów, co ma skrócić proces administracyjny przy realizowanych inwestycjach. Jak podają autorzy zmian, system dopłat ma być bardziej sprawiedliwy ponieważ ma uwzględniać także sytuację finansową samorządu, do którego wsparcie finansowe trafia.
Same gminy mają zyskać większą kontrolę nad realizowanymi inwestycjami. A to nie jedyna zmiana. Kolejną jest ograniczenie możliwości wykupu mieszkań na własność. Do tej pory było to możliwe i to po preferencyjnych stawkach. Teraz obiekty wybudowane przy wsparciu dotacji dożywotnio będą miały pozostawać w zasobach gminy. Wszystko po to, aby zapewnić wystarczającą liczbę mieszkań komunalnych, których w samorządach wciąż brakuje. Wyjątkiem będą lokale, których wybudowanie będzie możliwe dzięki finansowaniu z kredytu preferencyjnego. Wówczas wykup lokali ma być możliwy, ale na określonych zasadach.
“Realizacja projektowanych rozwiązań pozwoli na usprawnienie systemu wspierania budownictwa mieszkaniowego, zapewni spójność i przejrzystość mechanizmów finansowych, a także przyczyni się do zwiększenia dostępności mieszkań dla osób o niskich i umiarkowanych dochodach oraz poprawy warunków mieszkaniowych studentów” - informuje wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski.
Zmiany zwiększą dostępność do mieszkań?
Zmiany zaproponowane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii w teorii mają doprowadzić do poprawy sytuacji mieszkaniowej w Polsce - uważają eksperci zajmujący się rynkiem nieruchomości. Jak zauważają, część z nich od lat była oczekiwana przez społeczeństwo.
“Skupienie się na mieszkaniach komunalnych i społecznych jest logicznym kierunkiem – tam, gdzie rynek prywatny nie zapewnia mieszkań w przystępnych cenach, sektor publiczny musi wypełnić lukę. Takie rozwiązanie jest szczególnie potrzebne w dużych miastach, gdzie ceny rosną szybciej niż pensje” - uważa Tomasz Błeszyński.
Ekspert do spraw rynku nieruchomości zwraca jednak uwagę na to, że mimo dużych planów dotyczących zmian, są miejsca w proponowanych regulacjach, które budzą wątpliwości.
“Największe ryzyko strategii tkwi w jej operacyjnym wdrożeniu. Brakuje szczegółów – nie wiadomo, kto będzie budował mieszkania, na jakich gruntach i w jakim tempie. Bez jasnych procedur dokument pozostaje deklaracją, a nie planem działania” - zauważa Tomasz Błeszyński.
A to nie wszystko. Pod znakiem zapytania ma stać także realizacja przyjętych założeń mieszkaniowych.
“Niewydolność sektora publicznego stanowi poważne ograniczenie. Gminy w Polsce budują średnio około tysiąca mieszkań rocznie, a budownictwo społeczne praktycznie nie funkcjonuje. Deklaracje miliardów w budżecie nie gwarantują, że mieszkania powstaną – same środki finansowe nie przekształcą się automatycznie w domy bez systemu kontroli i koordynacji” - podkreśla Tomasz Błeszyński, doradca rynku nieruchomości.
Kamil Markiewicz FAXMAG 21.05.2026
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Ilustracja - zdjęcie: Tomasz Błeszyński
