Do Sejmu trafiła petycja zakładająca wprowadzenie podatku od pustostanów.

Jej autorzy proponują, aby właściciele niewykorzystywanych nieruchomości mieszkalnych płacili daninę w wysokości 1 proc. wartości lokalu.

"Fakt" zapytał o ocenę pomysłu doradcę ds. rynku nieruchomości Tomasza Błeszyńskiego.

— Mamy tutaj do czynienia bardziej z politycznym hasłem i próbą zdobycia popularności na realnym problemie mieszkaniowym niż z przemyślaną propozycją legislacyjną — mówi.

Proponowane przepisy zakładają objęcie podatkiem nieużytkowanych i niewykorzystywanych nieruchomości mieszkalnych. Danina miałaby wynosić 1 proc. wartości nieruchomości, a rozliczenie następowałoby raz w roku. Petycja określa termin zapłaty na 30 kwietnia.

Wartość nieruchomości miałby ustalać właściwy urząd skarbowy, na którego terenie znajduje się opodatkowany lokal.

Autorzy petycji przekonują, że nowe rozwiązanie mogłoby ograniczyć szarą strefę na rynku najmu.

Ekspert wskazuje na problem z definicją pustostanu

Tomasz Błeszyński zwraca uwagę, że już sama konstrukcja proponowanego podatku budzi poważne pytania.

— Pierwszym zasadniczym problemem jest zresztą sama definicja pustostanu — wskazuje ekspert w rozmowie z "Faktem".

Nie wiadomo bowiem, jak długo mieszkanie musiałoby pozostawać niewykorzystane, aby zostało objęte podatkiem. Wątpliwości mogą dotyczyć również lokali przeznaczonych na sprzedaż lub wynajem, mieszkań w remoncie czy nieruchomości czasowo niewykorzystywanych z powodów rodzinnych albo zawodowych.

Jego zdaniem konieczne byłoby także rozstrzygnięcie, kto i na jakiej podstawie miałby decydować, że konkretna nieruchomość jest pustostanem. To z kolei oznaczałoby stworzenie systemu kontroli, ewidencjonowania i odwołań.

Podatek od pustostanów a prawo własności

Ekspert zwraca również uwagę na możliwą ingerencję nowych przepisów w prawo własności.

— "Dodatkowe opodatkowanie właściciela wyłącznie z tego powodu, że określona nieruchomość nie jest w danym momencie wykorzystywana w sposób oczekiwany przez państwo, oznacza istotną ingerencję w prawo własności oraz swobodę korzystania z własnego majątku" — podkreśla Błeszyński.

Pojawia się także pytanie o zakres podmiotowy podatku. Nie wiadomo, czy obejmowałby wyłącznie osoby prywatne, czy również spółki oraz jednostki samorządu terytorialnego. Ekspert zwraca uwagę, że także gminy posiadają niewykorzystane lokale mieszkalne.

Kto kontrolowałby pustostany?

Wprowadzenie podatku wymagałoby stworzenia mechanizmu pozwalającego ustalać, które nieruchomości pozostają niewykorzystane. W praktyce oznaczałoby to konieczność prowadzenia kontroli, gromadzenia dokumentacji oraz rozpatrywania odwołań właścicieli.

Zdaniem Błeszyńskiego należy więc również rozważyć koszty administracyjne całego rozwiązania. Państwo musiałoby stworzyć aparat odpowiedzialny za identyfikowanie i weryfikowanie pustostanów. Powstaje pytanie, czy koszty funkcjonowania takiego systemu nie byłyby niewspółmierne do uzyskanych wpływów.

Podatek także od niezabudowanych działek?

Wątpliwości eksperta dotyczą również pomysłu objęcia rozwiązaniem niezabudowanych działek budowlanych. W tym przypadku problemem miałby być czas, w jakim właściciel rozpoczyna inwestycję.

Proces budowlany może być wieloetapowy i zależny od wielu czynników, m.in. możliwości finansowych właściciela, procedur administracyjnych czy przygotowania dokumentacji.

Zdaniem Błeszyńskiego trudno byłoby uzasadnić dodatkowe opodatkowanie właściciela wyłącznie dlatego, że nie rozpoczął budowy w określonym terminie.

Czy podatek od pustostanów rozwiąże problem mieszkaniowy?

Ekspert nie kwestionuje problemu ograniczonej dostępności mieszkań.

— Nie kwestionuję tego, że Polska ma poważny problem mieszkaniowy. Nie kwestionuję także potrzeby zwiększania podaży mieszkań i lepszego wykorzystania istniejącego zasobu — zaznacza Błeszyński.

Jego zdaniem rozwiązania powinny jednak koncentrować się przede wszystkim na zwiększeniu podaży lokali, uproszczeniu procedur inwestycyjnych, rozwoju budownictwa społecznego i komunalnego oraz lepszym wykorzystaniu zasobu publicznego. W jego ocenie dodatkowe opodatkowanie może natomiast zwiększyć koszty posiadania nieruchomości i zniechęcać do inwestowania.

Jak uważa, problemu tego nie załatwi opodatkowanie pustostanów.

— To jest fiskalna próba sterowania prywatnym majątkiem. I właśnie tutaj trzeba postawić sprawę jasno: jeżeli państwo uważa, że niewykorzystane nieruchomości są problemem społecznym, powinno najpierw przyjrzeć się własnym nieruchomościom. Dlatego w mojej ocenie całą koncepcję podatku od pustostanów w proponowanym kształcie należy odrzucić — podsumowuje ekspert.

Fakt.pl 07.10.2026

Źródło: https://www.fakt.pl/pieniadze/nowy-podatek-od-pustostanow-ekspert-ocenia-cala-koncepcje-nalezy-odrzucic/


Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


 

Ilustracja - zdjęcie: https://www.fakt.pl/