Czy nowa ustawa zalegalizuje szarą strefę Airbnb?
- Tomasz Błeszyński, doradca rynku nieruchomości: ustawa może się okazać kolejnym martwym przepisem, z którego w praktyce rzadko będzie się korzystać.
- Grzegorz Żurawski, prezes Polskiego Stowarzyszenia Wynajmu Krótkoterminowego: Ustawa wprowadzi liczne przepisy, oparte nie na danych, lecz na czyimś „widzi mi się”.
- Mecenas Katarzyna Gabrysiak: Przyznanie wspólnotom prawa zakazywania krótkiego najmu może prowadzić do naruszeń praw właścicieli lokali i drastycznego spadku ich wartości.
Sejm uchwalił przepisy, które m.in. dają wspólnotom, spółdzielniom i samorządom nowe narzędzia do ograniczania najmu krótkoterminowego. W określonych budynkach i strefach możliwy będzie nawet jego zakaz.
- Każdy, kto choć raz mieszkał obok lokalu wynajmowanego na doby wie, że częsta rotacja gości, nocne imprezy, hałas, niszczenie części wspólnych czy poczucie braku bezpieczeństwa potrafią skutecznie uprzykrzyć życie stałym mieszkańcom. Problem jest realny i nie można go bagatelizować – przyznaje Tomasz Błeszyński, doradca rynku nieruchomości.
Zawiść i konkurencja zrobią swoje
Jednocześnie, jak dodaje, trzeba pamiętać o drugiej stronie medalu. Prawo własności jest jedną z podstawowych wartości chronionych przez konstytucję.
Nie można zapominać, że każda ingerencja w prawo własności musi być proporcjonalna, uzasadniona ważnym interesem publicznym i wynikać z przepisów prawa.
Jeśli ustawa wejdzie w życie, inwestorzy będą rezygnować z zakupu mieszkań pod wynajem, a ci, którzy już je wynajmują, mogą zacząć wystawiać je na sprzedaż. Nie sądzę też, żeby wspólnoty były szczególnie pobłażliwe wobec inwestorów - zawiść i konkurencja zrobią swoje – uważa Tomasz Błeszyński, doradca rynku nieruchomości.
Ta ustawa jest niepotrzebna
Tomasz Błeszyński przeanalizował obowiązujące przepisy dotyczące najmu krótkoterminowego i znalazł kilkanaście ustaw, które można już dziś stosować, aby skutecznie przeciwdziałać uciążliwemu i niezgodnemu z prawem wykorzystywaniu lokali.
- Sprawnie działająca wspólnota mieszkaniowa, spółdzielnia lub profesjonalny zarządca nieruchomości, korzystający z instrumentów przewidzianych w obowiązujących przepisach, są w stanie skutecznie poradzić sobie z problemem uciążliwego wykorzystywania lokali, przywracając bezpieczeństwo i spokój pozostałym mieszkańcom budynku – uważa Tomasz Błeszyński.
Problem nie wynika więc z braku przepisów, lecz z ich niewystarczającego i niekonsekwentnego egzekwowania.
Przepisy oparte na „widzi mi się”
Zdaniem Grzegorza Żurawskiego, prezesa Polskiego Stowarzyszenia Wynajmu Krótkoterminowego uchwalona przez Sejm ustawa nie realizuje celów rozporządzenia STR, jakie Unia Europejska nałożyła na kraje członkowskie.
Mieliśmy zlikwidować szarą strefę w najmie krótkoterminowym, tymczasem ta regulacja ją zarejestruje i w ten sposób zalegalizuje. Zamiast postulowanych narzędzi, wprowadzi nam liczne przepisy, oparte nie na danych, lecz na czyimś „widzi mi się” - ocenia Grzegorz Żurawski, prezes Polskiego Stowarzyszenia Wynajmu Krótkoterminowego.
Jego zdaniem operatorzy kilkudziesięciu tysięcy obiektów działających jako osoby prywatne, nadal będą płacić podatki w Irlandii i Holandii ( np. VAT od importu usług). Tam są siedziby portali rezerwacyjnych. Przez to budżety państwa i samorządów stracą setki milionów złotych rocznie.
- Tymczasem my i hotelarze będziemy mieli nieuczciwą konkurencję, która nie płaci żadnych danin publiczno-prawnych. To wina dualizmu interpretacyjnego stosowanego przez ministra finansów, który raz przyznaje, że najem krótkoterminowy to usługa hotelarska, a innym razem dopuszcza rozliczanie jej jako najem. Proponowaliśmy zmiany w ustawach podatkowych, które wyeliminowałyby ten absurd, ale bez efektu – wyjaśnia prezes PSWK.
Dyscyplinować lub usuwać uciążliwych gości
Głównym elementem ustawy, wykraczającym poza to, co nakazała nam Unia Europejska, są rozwiązania, które zapewniłyby spokój sąsiadom obiektów najmu krótkoterminowego.
- Mówimy o tym od początku. Mieszkańcy mają prawo do spokoju, więc dajcie nam wreszcie narzędzia, dzięki którym będziemy mogli dyscyplinować lub usuwać uciążliwych gości, a nawet działać prewencyjnie, zabierając im poczucie bezkarności, jakie zapewnia im obecny system prawny. Jeśli więc spokój sąsiadów miał być priorytetem tej ustawy, to nie ma w niej żadnych narzędzi, które by pozwalały zadbać o niego właścicielom lokali i operatorom najmu krótkoterminowego – uważa Grzegorz Żurawski.
Zdaniem prezesa twórcy ustawy poszli na skróty wprowadzając zakazy i obostrzenia na same lokale. Tymczasem to nie mieszkanie przeszkadza sąsiadom, tylko przebywający w nim czasem uciążliwi goście, których wynajmujący też nie chcą u siebie.
- Za zachowanie gości powinien odpowiadać operator najmu krótkoterminowego, ale żeby mógł to robić, musi dostać do tego wspomniane narzędzia. Proponujemy je od dawna – zwraca uwagę prezes Żurawski.
● Po pierwsze: czujnik hałasu w każdym obiekcie i obowiązek reagowania na przekroczenie ustawionych poziomów. To najskuteczniejsze narzędzie dyscyplinowania kłopotliwych gości, obowiązkowe w wielu krajach m.in. w Hiszpanii czy USA.
● Po drugie: solidarna odpowiedzialność osoby rezerwującej ze sprawcą szkody czy łamania regulaminu obiektu. Dziś prokuratura odmawia wszczęcia śledztwa, a sądy oddalają pozwy, gdy w grupie gości nie da się wskazać winnego. To dlatego imprezowicze czują się bezkarni.
● Po trzecie: realna możliwość karania za zakłócanie ciszy nocnej. Po co nakazuje się operatorowi posiadanie regulaminu z wpisanymi godzinami ciszy nocnej, skoro prawo nie definiuje nigdzie jej pojęcia, co nie pozwala nikogo ukarać za jej złamanie. PSWK chce, żeby gminy uchwałami miały obowiązek ustalania godzin jej trwania.
● Po czwarte: przywrócenie obowiązku meldunkowego w usługach noclegowych. Bez tego nie wiadomo, kto faktycznie przebywa w lokalu. Obecnie ani operatorzy najmu, ani hotelarze nie mogą legalnie weryfikować danych gości z dokumentem tożsamości.
Krótki najem zagrożony pożarem i interwencją policji
Prezes Żurawski podkreśla, że operatorom zależy na regulacjach, ale opartych na danych, a nie na czyichś wyobrażeniach. Tak jego zdaniem jest np. z przepisami przeciwpożarowymi wymuszonymi przez MSWiA. Argumentuje się, że w lokalach wykorzystywanych na najem krótkoterminowym, jest większe zagrożenie pożarem niż w zamieszkanych przez najemców długoterminowych czy właścicieli.
Tymczasem straż pożarna nie ma pojęcia o liczbie interwencji w naszych obiektach, co sprawdziliśmy u źródła. Komendant główny straży pożarnej przyznał, że nie zbierają takich danych – tłumaczy Grzegorz Żurawski.
Podobnie jest z tezą o licznych interwencjach policji w obiektach najmu krótkoterminowego. Ma ona uzasadniać nałożenie na obiekty limitu trzech interwencji służb, po których obiekt będzie wykreślony z rejestru. Tymczasem policja również nie zbiera takich danych.
- Dodatkowo ten przepis jest tak nieprzemyślany, że jeśli operator wezwie policję do rozrabiających u niego w obiekcie gości, to będzie mu się to zaliczało do tego limitu. Nie wskazano nawet, że taka interwencja ma się zakończyć mandatem. Zatem również nieuzasadnione wezwania policji mogą być do tego limitu wliczone. Kuriozum! – burzy się prezes PSWK.
Ustawa na biurku prezydenta
Jego zdaniem ustawa zawiera znacznie więcej błędów, ale dyskusję zdominował zakaz, jaki miałyby uchwalać wspólnoty czy spółdzielnie mieszkaniowe. Tymczasem jest duża wątpliwość, czy takie rozwiązanie byłoby zgodne z konstytucją.
- Oceni to teraz prezydent Nawrocki, do którego trafi ustawa po przyjęciu przez Senat. Liczymy na senatorów. Mamy nadzieję, że trafi ona na jego biurko z niezbędnymi poprawkami, tak, aby prawo było spójne, pozbawione błędów i zapewniało odpowiednie narzędzia oraz równość wszystkich podmiotów – podsumowuje Grzegorz Żurawski, prezes Polskiego Stowarzyszenia Wynajmu Krótkoterminowego.
Władza wspólnoty to poważny błąd
Zdaniem adwokat Katarzyna Gabrysiak poważnym błędem jest przyznanie wspólnotom bezwzględnego prawa do odgórnego, arbitralnego zakazywania najmu krótkoterminowego w drodze zwykłej uchwały. Mogłoby to prowadzić do naruszeń praw właścicieli poszczególnych lokali i drastycznego spadku wartości ich nieruchomości.
- Wspólnoty powinny mieć instrumenty do zwalczania uporczywych uciążliwości i naruszeń regulaminu, ale nie arbitralną władzę decydowania o tym, jak właściciel może rozporządzać swoim majątkiem. Osoby, które kupiły mieszkania inwestycyjne w oparciu o obowiązujący dotąd stan prawny, muszą mieć zagwarantowaną ochronę praw nabytych oraz odpowiednio długie okresy przejściowe – przypomina mecenas Katarzyna Gabrysiak.
Z kolei, jak dodaje, zbyt szerokie przekazanie kompetencji samorządom niesie ryzyko wytworzenia lokalnego chaosu prawnego.
Jeżeli każde miasto wprowadzi zupełnie odmienne kryteria, od limitów dniowych po strefowe zakazy, inwestorzy i przedsiębiorcy zderzą się z brakiem przewidywalności. Rozsądnym rozwiązaniem są jasne, jednolite ramy krajowe, w granicach których gminy mogłyby elastycznie reagować wyłącznie na ewidentne patologie, a nie dowolnie blokować legalną działalność gospodarczą – uważa mecenas Katarzyna Gabrysiak.
Przestroga przed błędami Europy Zachodniej
Polska, jak dodaje adwokatka, nie może powtórzyć błędów miast takich, jak Barcelona czy Berlin, gdzie drastyczne i odgórne zakazy nie rozwiązały problemów mieszkaniowych lokalnej społeczności, a jedynie zepchnęły znaczną część rynku do strefy nielegalnej.
- Próba rozwiązania kryzysu mieszkaniowego wyłącznie poprzez dławienie najmu turystycznego jest iluzją – podsumowuje mecenas Katarzyna Gabrysiak.
Grażyna Kuryłło Property News 09.10.2026
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


